Θεμέλιο (Foundation 1)

Συγγραφέας: Isaac Asimov
Εκδόσεις: Anubis
Κατηγορίες: sci-fi, classic
Βαθμολογία: 6/10

Εδώ και δώδεκα χιλιάδες χρόνια η Γαλαξιακή Αυτοκρατορία είναι το απαύγασμα του ανθρώπινου πολιτισμού. Όμως ο καιρός της ακμής της έχει πια παρέλθει. Μόνο ο Χάρι Σέλντον, οραματιστής επιστήμονας και πατέρας της επιστήμης που είναι γνωστή ως ψυχοϊστορία γνωρίζει τι επιφυλάσσει το μέλλον – μια εποχή σκοταδισμού, βαρβαρότητας και πολεμικών συγκρούσεων που θα διαρκέσει τριάντα χιλιετίες. Στην απελπισμένη προσπάθειά του να μεταλαμπαδεύσει τη γνώση στις επόμενες γενιές και να σώσει την ανθρωπότητα, ο Σέλντον συγκεντρώνει γύρω του τους κορυφαίους επιστήμονες και στοχαστές της Αυτοκρατορίας και τους μεταφέρει σ’ ένα πλανήτη στις παρυφές του γαλαξία, έναν κόσμο που προορίζεται να γίνει λίκνο πολιτισμού αλλά και φάρος ελπίδας για τις γενιές του μέλλοντος. Το καταφύγιο αυτό παίρνει την ονομασία Θεμέλιο.

Σύντομα, το Θεμέλιο βρίσκεται στο έλεος διεφθαρμένων πολέμαρχων που αναδύονται μέσα από τα συντρίμμια της Αυτοκρατορίας. Το αναπόφευκτο δίλημμα για τους τελευταίους υπέρμαχους του ανθρώπινου πολιτισμού είναι να υποκύψουν στους βαρβάρους και να ζήσουν ως σκλάβοι – ή να επιλέξουν την ελευθερία, μια απόφαση που ίσως οδηγήσει τους ίδιους και ολόκληρο το ανθρώπινο είδος στην ολοκληρωτική καταστροφή.

Το βιβλίο αυτό, όπως και τα άλλα δύο βιβλία της αρχικής τριλογίας του Θεμελίου, έχει την ιδιαιτερότητα ότι αρχικά είχε γραφτεί σαν ξεχωριστά διηγήματα που ανήκουν στο ίδιο σύμπαν. Οι ιστορίες εξελίσσονται σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα το κάθε διήγημα να έχει διαφορετικούς πρωταγωνιστές, κάτι που δεν συνηθίζεται. Ουσιαστικός πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος είναι το ίδιο το Θεμέλιο, ακόμα και στα κομμάτια της ιστορίας που εξελίσσονται σε άλλα σημεία του γαλαξία. Αυτή τους ιδιαιτερότητα το κάνει τόσο πρωτότυπο όσο και απαιτητικό ανάγνωσμα, αφού οι πρωταγωνιστές και οι συγκυρίες αλλάζουν συχνά.

Παρά το γεγονός ότι το βιβλίο εμπεριέχει γεγονότα τουλάχιστον δύο αιώνων, δεν υπάρχει ιδιαίτερη δράση. Λόγω του ότι οι περισσότεροι χαρακτήρες θεωρούν ότι το μέλλον έχει προβλεφθεί από τον Χάρι Σέλντον αφήνουν τα πράγματα να εξελιχθούν, αντί να πάρουν τις διαφορές καταστάσεις στα χέρια τους. Ακόμα κι όταν πάρουν κάποια πρωτοβουλία, αυτή φαίνεται να ήταν τελικά μέρος του σχεδίου του Σέλντον, το οποίο βρήκα πολύ μοιρολατρικό.

Μεγάλο ελάττωμα του βιβλίου είναι οι μονοδιάστατοι χαρακτήρες του. Όλοι οι πρωταγωνιστικοί χαρακτήρες είναι άντρες, αλλά μάλλον αυτό είναι για καλό μιας και ο Asimov γράφει τους γυναικείους χαρακτήρες του ακόμα πιο μονοδιάστατα και στερεοτυπικά. Αν λοιπόν η εξέλιξη των χαρακτήρων είναι κάτι που θέλετε οπωσδήποτε στα βιβλία σας, διαβάστε κάτι άλλο.

Φυσικά κανείς δε μπορεί να αρνηθεί το ποσό μεγάλο ρόλο έπαιξε η συγκεκριμένη τριλογία στην εξέλιξη της επιστημονικής φαντασίας. Αρκεί να ρίξουμε μια βιαστική ματιά στην τεχνολογία που χρησιμοποιείται και σε κάποιες ιδέες του για να το διαπιστώσουμε. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που αποφάσισα να δώσω μια δεύτερη ευκαιρία στη σειρά. Το γεγονός ότι η μετάφραση είναι πολύ καλύτερη από αυτή του Κάκτου βοηθάει πολύ.